春滴·道歌宝藏

阿阇黎萨惹哈造　据藏文译出

题解

本篇梵名 Vasantatilakadohagītikā，藏名 dpyid kyi thig le do ha mdzod kyi glu，直译为《春之明点·道歌宝藏之歌》，本站依通行题名称为《春滴·道歌宝藏》。收于德格版丹珠尔续部释 ཟི 函第 5b 页（东北目录 D2351）。跋语说是"从阿阇黎黑行者传承下来的阿阇黎萨惹哈所造"，没有记载译者。

关于作者：一般传统把萨惹哈放在黑行者之前，这里却说"从黑行者传承下来的萨惹哈"，这与通常的传承次序不合，可能是另一位同名的萨惹哈，也可能是传承记载的出入，这里不作断定。题名中的"春之明点"（Vasantatilaka），也是黑行者一系一部著名胜乐续释论的题名，二者或有关联。

全篇约二十五句，以情歌的口吻写成：一位少女在春天里思念嘿噜嘎，叠句是"请你守护我，不要让我因思念之苦而死去"；望遍十方，除他之外谁也看不见；最后点明，唱歌的是"八位瑜伽母中的四位"，她们祈请薄伽梵起身。在无上瑜伽续中，本尊融入大乐之后，瑜伽母们以歌劝请本尊重新起现，本篇大概就是这类劝请之歌的道歌化。

关于密乘内容的告诫：全篇的"少女""春天""思念""旃陀离""灯油"等，都是无上瑜伽续圆满次第的象征语言，涉及大乐、拙火与从光明中起现的修法。这些只能在具德上师座前，依具足的灌顶与口授理解，不可照字面揣测或效仿。

体例：藏文原文全部保留在代码框中，按意义分节，每节后附汉译；凡标"存疑"的按语，表示本译对原文意思没有把握。藏文依 Esukhia 德格丹珠尔电子版。

题名与礼敬

རྒྱ་གར་སྐད་དུ། །
བ་སནྟི་ཏི་ལ་ཀ་དོ་ཧ་གཱི་ཏི་ཀ་ནཱ་མ། །
བོད་སྐད་དུ། །
དཔྱིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་དོ་ཧ་མཛོད་ཀྱི་གླུ་ཞེས་བྱ་བ། །
དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

梵语：瓦珊达·提拉嘎·朵哈·吉提嘎·纳玛。藏语：《春之明点·道歌宝藏之歌》。

敬礼吉祥嘿噜嘎！

一、春花醉人，恋慕嘿噜嘎

སེ་བྷུ་སྐུ་གསུམ་ལ་སོགས་ཀྱི། །
སོས་ཀའི་མེ་ཏོག་མཐོང་བ་ཡི། །
གཞོན་ནུ་བདག་ནི་མྱོས་པར་འགྱུར། །
ཧེ་རུ་ཀ་ལ་ཆགས་པ་ཡིས། །
སོས་ཀའི་དང་པོ་དང་པོ་འདིར། །
ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ནི་བསྲུང་བར་མཛོད། །
གདུང་བས་འགུམ་པར་མ་མཛད་ཅིག། །

见到了塞布、三身等等的春日之花，少女的我便陶醉了。因为恋慕嘿噜嘎，在这春季初始的初时——请你守护我，不要让我因思念之苦而死去！

【按】全篇以一位少女思念情人的口吻写成，所思念的是嘿噜嘎。在无上瑜伽续的象征中，"少女"常代表智慧母或瑜伽母，"嘿噜嘎"代表方便、大乐；"春季"象征大乐的生起，"思念之苦"象征对俱生智的渴求。这是象征语言，不可照字面理解。

【按】存疑。"སེ་བྷུ"，所指不明，可能是某种春花之名，今音译为"塞布"。"三身等等的春日之花"，把三身比作春花，用意不完全确定。"སོས་ཀ"与下文"སོ་ག"，一般指春季或初夏，本译都译为"春"。

二、芳花、灯油与拙火

མེ་ཏོག་ཨཾ་བྷ་ཀ་རུ་ཎ། །
དྲི་བསུང་ལྡན་པས་དགྱེས་པར་འགྱུར། །
ཤ་རིས་པས་ནི་བརྡུངས་པས་བརྡུངས། །
མེ་མར་ཁུར་ནས་ཙཎྜ་ལཱི། །
རི་མོ་བདག་ལ་འབབ་བོ་ཞེས། །
ཀ་ན་པ་ནི་གཤེགས་པར་རེ། །
སོ་གའི་དང་པོ་དཔྱིད་དུས་ལ། །
ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ནི་བསྲུང་བར་མཛོད། །
གདུང་བས་འགུམ་པར་མ་མཛད་ཅིག། །

庵婆罗与迦鲁那的花，具足芬芳，令人欢喜。被射手一再射中，持着灯油的旃陀离说："纹样降临在我身上了"，盼望着嘎纳巴到来。在这春初的季节——请你守护我，不要让我因思念之苦而死去！

【按】"庵婆罗"（ཨཾ་བྷ，梵 āmra），即芒果花；"迦鲁那"（ཀ་རུ་ཎ），可能是一种花名，同时双关梵语 karuṇā（悲心）。

【按】"旃陀离"（ཙཎྜ་ལཱི），在圆满次第中象征拙火，"持着灯油"可能比喻拙火燃起；"嘎纳巴"（ཀ་ན་པ），应即黑行者（Kāṇha），与跋语"从阿阇黎黑行者传承下来"相应。

【按】存疑。"ཤ་རིས་པ"，本译读作"射手"，可能指以花箭射人的爱神，所指不确定；"纹样降临在我身上"（རི་མོ་བདག་ལ་འབབ）文义难解，可能比喻某种觉受或征相的显现。这一节全部是隐语，只能依上师口授理解，不可照字面揣测。

三、十方不见他人

ཕྱོགས་བཅུར་བལྟས་ན་བདག་གིས་ནི། །
ཁྱོད་ལས་གཞན་ནི་མཐོང་བ་མེད། །
གདུང་བའི་མོ་ཡིས་བདག་གིས་ནི། །
བདག་གི་ལུས་ཀྱང་བསམ་པ་མེད། །

望遍十方，除了你之外，我谁也看不见；因为思念之苦，我连自己的身体也不顾惜了。

【按】这几句是全篇最动人的情语，象征一心专注于俱生智，再无其他所缘；"连自己的身体也不顾"，象征我执的放下。

四、瑜伽母祈请：薄伽梵请起身

རྣལ་འབྱོར་མ་བརྒྱད་ལས་བཞི་ནི། །
བདག་ཅག་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཡིས། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བཞེངས་པར་མཛོད། །

八位瑜伽母中的四位，我们这样祈请：薄伽梵，请您起身吧！

【按】全篇的落点在这里：唱歌的"少女"原来是瑜伽母们。在《喜金刚续》等无上瑜伽续中，本尊在大乐中融化之后，有诸瑜伽母（如喜金刚坛城中的八位天女，其中四位）以歌声劝请本尊重新起身、显现色身，这是圆满次第中从光明中起现幻身的象征。本篇大概就是这类"劝请之歌"的道歌化。所指不完全确定，存疑。这一类修法属于无上瑜伽续，须依灌顶与上师口授了知。

跋语

དཔྱིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་དོ་ཧ་མཛོད་ཀྱི་གླུ་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ནག་པོ་ནས་བརྒྱུད་པ་སློབ་དཔོན་ས་ར་ཧས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། །

《春之明点·道歌宝藏之歌》，从阿阇黎黑行者传承下来的阿阇黎萨惹哈所造，圆满。

通篇连读

敬礼吉祥嘿噜嘎！

见到了塞布、三身等等的春日之花，少女的我便陶醉了。因为恋慕嘿噜嘎，在这春季初始的初时——请你守护我，不要让我因思念之苦而死去！

庵婆罗与迦鲁那的花，具足芬芳，令人欢喜。被射手一再射中，持着灯油的旃陀离说："纹样降临在我身上了"，盼望着嘎纳巴到来。在这春初的季节——请你守护我，不要让我因思念之苦而死去！

望遍十方，除了你之外，我谁也看不见；因为思念之苦，我连自己的身体也不顾惜了。

八位瑜伽母中的四位，我们这样祈请：薄伽梵，请您起身吧！