拙火业印·道歌宝藏

大成就者毗瓦巴造　据藏文译出

题解

本篇梵名 Karmacaṇḍālikādohagīti，藏名 las kyi gtum mo'i do ha mdzod kyi glu，直译为《事业旃陀离之道歌宝藏歌》，本站依通行题名称为《拙火业印·道歌宝藏》。收于德格版丹珠尔续部释 ཟི 函第 3a 页（东北目录 D2344）。跋语说是"阿阇黎毗瓦巴（Virūpa）所造"，没有记载译者。毗瓦巴是道果法的祖师，他名下已译的还有《道歌宝藏（毗瓦巴）》（D2280）、《道果经教》（D2284）与《甘露成就基础》（D2285），可以互参。

关于题名："gtum mo"（梵 caṇḍālī）一词有两义。在圆满次第中，它指"拙火"，即脐下燃起的内热；在印度成就者的道歌里，它字面也指"旃陀罗种姓的女子"，常用作事业手印（明妃）的隐语。题名中的"las kyi"（事业的、业的），也可以与"事业手印"相连。所以题名可以理解为"事业之拙火"，也可以理解为"事业手印"。本站题名"拙火业印"两义兼取。就正文来看，主要讲的是内燃拙火、甘露下降、日月相融、风入中脉，以拙火修法为主。

全篇约三十句，分四节，每节末尾以"长久以来的轮回之苦被摧破，前往阎罗之处的怖畏被舍离"为叠句。

关于密乘内容的特别告诫：本篇通篇讲圆满次第拙火、风脉明点的修法，而且全部是象征语言。这类修法只能在具德上师座前，依具足的灌顶与口授，由已有生起次第基础的修行人修持；不如法地自行修习风脉拙火，很容易造成身心的损伤。读者绝不可依文字自行揣测或练习。

体例：藏文原文全部保留在代码框中，按意义分节，每节后附汉译；凡标"存疑"的按语，表示本译对原文意思没有把握。藏文依 Esukhia 德格丹珠尔电子版。

题名与礼敬

རྒྱ་གར་སྐད་དུ། །
ཀརྨ་ཙཎྜ་ལཱི་ཀ་དོ་ཧ་གཱི་ཏི་ནཱ་མ། །
བོད་སྐད་དུ། །
ལས་ཀྱི་གཏུམ་མོའི་དོ་ཧ་མཛོད་ཀྱི་གླུ་ཞེས་བྱ་བ། །
དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

梵语：嘎玛·赞札利嘎·朵哈·吉提·纳玛。藏语：《事业旃陀离之道歌宝藏歌》。

敬礼一切义成就者！

【按】"一切义成就"（དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ，梵 Sarvārthasiddha），是释迦牟尼佛出家前的名字悉达多的全称，也可指不空成就佛。这里取前者。

一、内燃拙火，甘露下降

ནང་ནས་གཏུམ་མོའི་མེ་སྦར་བས། །
དབུས་ནས་བདུད་རྩི་འབབ་པར་བྱེད། །
རང་བྱུང་སྡོང་བུ་སྐྱེས་པ་ཡིས། །
རྩེ་མོའི་རི་ལ་ཕྱིན་ཏེ་གནས། །
མགོན་པོའི་བདུད་རྩི་འབབ་པར་བྱེད། །
འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡུན་རིང་བཅོམ། །
གཤིན་རྗེར་འགྲོ་བའི་འཇིགས་པ་སྤངས། །

从内里点燃拙火之火，从中央降下甘露；自生的茎干生起，到达顶峰之山而安住；怙主的甘露降下。长久以来的轮回之苦被摧破，前往阎罗之处的怖畏被舍离。

【按】这是圆满次第拙火修法的纲要：脐下点燃拙火，热力上升，使顶轮的白分明点（甘露）融化而下降。"自生的茎干"，一般理解为中脉；"顶峰之山"，指顶轮。"怙主的甘露"，指顶轮的白分明点。这些都是象征语言，具体修法须依灌顶与上师口授，绝不可依文字自行练习风脉拙火，以免损伤身心。

【按】"长久以来的轮回之苦被摧破，前往阎罗之处的怖畏被舍离"两句，是全篇的叠句，以下各节末尾照原文重复。

二、功德之鬘，大乐遍满

སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་ཕྲེང་བ་འབྱུང། །
བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྒྱས་པ་ཡིས། །
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཁྱབ་པར་འགྱུར། །
འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡུན་རིང་བཅོམ། །
གཤིན་རྗེར་འགྲོ་བའི་འཇིགས་པ་སྤངས། །

佛的功德之鬘生起；以大乐的增长，遍满一切。长久以来的轮回之苦被摧破，前往阎罗之处的怖畏被舍离。

三、日月相混，入大乐城

རྡོ་རྗེས་བརྐོས་ཤིང་བགོས་པ་ལ། །
ཉི་ཟླ་གཉིས་ནི་བསྲེས་བྱས་ནས། །
ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པར་འགྱུར། །
བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གྲོང་དུ་ཕྱིན། །
ཀུན་དབུས་སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་གྱིས། །
རིན་ཆེན་འབྱུང་བའི་གནས་སུ་བརྟོལ། །
འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡུན་རིང་བཅོམ། །
གཤིན་རྗེར་འགྲོ་བའི་འཇིགས་པ་སྤངས། །

在以金刚雕刻、分开之处，把日月二者相混合，融入虚空之界，到达大乐之城；以一切中央的佛功德，穿透到宝生之处。长久以来的轮回之苦被摧破，前往阎罗之处的怖畏被舍离。

【按】"日月二者相混"，在圆满次第中一般指左右二脉的风融入中脉，或红白二明点相融；"融入虚空之界"，指风心融入中脉、显现空性光明。"大乐之城"指大乐轮，即顶轮。

【按】存疑。"以金刚雕刻、分开之处"，所指不明，可能指中脉的入口，或事业手印修法中的处所，今只照字面译出。"一切中央"（ཀུན་དབུས），一般指中脉；"宝生之处"（རིན་ཆེན་འབྱུང་བའི་གནས），可能指宝生部所配的某一脉轮，也可能只是"出生珍宝之处"的意思，所指不能确定。

四、遮止风息，毗瓦巴得成就

འབྱུང་རྒྱུའི་རླུང་ནི་བཀག་པ་ཡིས། །
རིན་ཆེན་གསལ་བའི་གནས་སུ་ཕྱིན། །
བརྟགས་ཤིང་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་པ་ཡིས། །
བི་རཱུ་བདག་གིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །
འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡུན་རིང་བཅོམ། །
གཤིན་རྗེར་འགྲོ་བའི་འཇིགས་པ་སྤངས། །

以遮止生起之因的风，到达宝明之处；以观察又观察、思择，我毗瓦巴将会成就。长久以来的轮回之苦被摧破，前往阎罗之处的怖畏被舍离。

【按】"遮止生起之因的风"，即使业风不再在左右二脉流动、收摄入中脉，这是圆满次第的关键。"宝明之处"（རིན་ཆེན་གསལ་བའི་གནས），可能指光明显现之处，所指不完全确定，存疑。

【按】"观察又观察、思择"，说明即使是风脉修法，也离不开以智慧观察；单纯修风脉而没有空性的抉择，不能成就。

跋语

ལས་ཀྱི་གཏུམ་མོའི་དོ་ཧ་མཛོད་ཀྱི་གླུ་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་བི་རཱུ་པས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ། །

《事业旃陀离之道歌宝藏歌》，阿阇黎毗瓦巴所造，圆满。

通篇连读

敬礼一切义成就者！

从内里点燃拙火之火，从中央降下甘露；自生的茎干生起，到达顶峰之山而安住；怙主的甘露降下。长久以来的轮回之苦被摧破，前往阎罗之处的怖畏被舍离。

佛的功德之鬘生起；以大乐的增长，遍满一切。长久以来的轮回之苦被摧破，前往阎罗之处的怖畏被舍离。

在以金刚雕刻、分开之处，把日月二者相混合，融入虚空之界，到达大乐之城；以一切中央的佛功德，穿透到宝生之处。长久以来的轮回之苦被摧破，前往阎罗之处的怖畏被舍离。

以遮止生起之因的风，到达宝明之处；以观察又观察、思择，我毗瓦巴将会成就。长久以来的轮回之苦被摧破，前往阎罗之处的怖畏被舍离。